آسیای مرکزی در مقابل آنلاین افراط‌گرایی

آسیای مرکزی در مقابل آنلاین افراط‌گرایی

مبارزه‭ ‬با‭ ‬تروریستان‭ ‬در‭ ‬فضای‭ ‬مجازی‭ ‬به‭ ‬تمرکز‭ ‬بالای‭ ‬انکشاف‭ ‬تکنالوژی،‭ ‬تحصیلی‭ ‬و‭ ‬اقتصادی‭ ‬ضرورت‭ ‬دارد

سلطنت‭ ‬بردیکیوا

هزاران جنگجوی‭ ‬خارجی‭ ‬از‭ ‬سراسر‭ ‬جهان‭ ‬به‭ ‬مناطق‭ ‬جنگ‭ ‬در‭ ‬سوریه،‭ ‬عراق‭ ‬و‭ ‬افغانستان‭ ‬کشیده‭ ‬شده‌اند‭. ‬داستان‌های‭ ‬مردان‭ ‬و‭ ‬زنانی‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬کشورهایی‭ ‬مانند‭ ‬فرانسه،‭ ‬بریتانیا‭ ‬و‭ ‬آلمان‭ ‬به‭ ‬حمایت‭ ‬داعش‭ ‬و‭ ‬سایر‭ ‬گروپ‌های‭ ‬تروریستی‭ ‬می‌روند‭ ‬و‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬برگشت‭ ‬به‭ ‬خانه‭ ‬امنیت‭ ‬اروپا‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬خطر‭ ‬مواجه‭ ‬می‌سازند‭.‬

کشورهای‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬–‭ ‬قزاقستان،‭ ‬قرقیزستان،‭ ‬تاجیکستان،‭ ‬ترکمنستان‭ ‬و‭ ‬ازبکستان‭ ‬–‭ ‬در‭ ‬مقابل‭ ‬این‭ ‬مشکل‭ ‬مصئون‭ ‬نیستند‭.‬

سهیم‭ ‬بودن‭ ‬در‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬تروریستی‭ ‬و‭ ‬افراطی‭ ‬در‭ ‬کشورهای‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬جرم‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬مجازات‭ ‬زندان‭ ‬دارد‭. ‬برای‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬جلب‭ ‬و‭ ‬جذب‭ ‬تروریستان،‭ ‬دولت‌های‭ ‬منطقه‭ ‬بالای‭ ‬دنیای‭ ‬مجازی‭ ‬تمرکز‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬تاکید‭ ‬کردند‭ ‬که‭ ‬انترنت‭ ‬و‭ ‬مخصوصا‭ ‬رسانه‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬به‭ ‬محلی‭ ‬برای‭ ‬افراطی‭ ‬شدن‭ ‬و‭ ‬جلب‭ ‬و‭ ‬جذب‭ ‬تروریستان‭ ‬در‭ ‬منطقه‭ ‬مبدل‭ ‬شده‭ ‬است‭.‬

اگر‭ ‬چه‭ ‬جلب‭ ‬و‭ ‬جذب‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬مساجد‭ ‬محلی،‭ ‬فامیل‌ها،‭ ‬دوستان،‭ ‬همسایه‌ها،‭ ‬بستگان،‭ ‬امامان،‭ ‬و‭ ‬مهاجرین‭ ‬کارگر‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬در‭ ‬روسیه‭ ‬انجام‭ ‬شده،‭ ‬اما‭ ‬قسمتی‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬رسانه‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬و‭ ‬پیام‌رسان‌های‭ ‬انترنتی‭ ‬صورت‭ ‬گرفته‭ ‬است‭. ‬بعضی‭ ‬از‭ ‬ناظرین‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬میزان‭ ‬تاثیر‭ ‬انترنت‭ ‬در‭ ‬جلب‭ ‬و‭ ‬جذب‭ ‬تروریستان‭ ‬تردید‭ ‬دارند‭ ‬اما‭ ‬تعداد‭ ‬کمی‭ ‬نقش‭ ‬انترنت‭ ‬را‭ ‬قسما‭ ‬در‭ ‬تغذیه‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬افراط‌گرایانه‭ ‬خشن‭ ‬رد‭ ‬می‌کنند‭.‬

معضلات‭ ‬معمول

تمام‭ ‬کشورهای‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬با‭ ‬دسترسی‭ ‬آسان‭ ‬به‭ ‬مسائل‭ ‬افراطی‌گرایانه‭ ‬در‭ ‬انترنت،‭ ‬مخصوصا‭ ‬ویب‌سایت‌هایی‭ ‬که‭ ‬دامنه‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬خارج‭ ‬راجستر‭ ‬شده‌اند،‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬مبارزه‭ ‬هستند‭.‬

از‭ ‬سایت‌های‭ ‬توییتر،‭ ‬فیس‌بوک،‭ ‬تلگرام،‭ ‬اینستاگرام،‭ ‬Odnoklassniki‭ ‬و‭ ‬V Kontakte‭ (‬دو‭ ‬ویب‌سایت‭ ‬رسانه‭ ‬اجتماعی‭ ‬روسی‭) ‬منحیث‭ ‬ابزار‭ ‬جلب‭ ‬و‭ ‬جذب‭ ‬در‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬استفاده‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬رسانه‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬جلب‭ ‬و‭ ‬جذب‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬تروریستان‭ ‬آسان‭ ‬کرده‭ ‬است‭ ‬–‭ ‬آن‌ها‭ ‬می‌توانند‭ ‬معلومات‭ ‬شخصی‭ ‬مستفیدان‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬آورده‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬اشخاصی‭ ‬که‭ ‬روی‭ ‬نوشته‌ها‭ ‬نظر‭ ‬می‌دهند‭ ‬به‭ ‬تماس‭ ‬شوند‭. ‬مساعی‭ ‬برای‭ ‬استخدام‭ ‬در‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬منحصر‭ ‬به‭ ‬رسانه‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬نیست‭. ‬تلیفون‭ ‬و‭ ‬برنامه‌های‭ ‬کمپیوتری‭ ‬مانند‭ ‬اسکایپ،‭ ‬واتساپ،‭ ‬زیلو‭ ‬و‭ ‬پالرینگو‭ ‬منحیث‭ ‬سامان‌هایی‭ ‬جهت‭ ‬برقرار‭ ‬کردن‭ ‬ارتباطات،‭ ‬هماهنگی‭ ‬اقدامات‭ ‬و‭ ‬استخدام‭ ‬پیرو‭ ‬بکار‭ ‬رفته‌اند‭.‬

با‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬داشت‭ ‬اینکه‭ ‬پیام‌رسانی‭ ‬و‭ ‬استخدام‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬انترنت‭ ‬در‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬و‭ ‬مکان‌های‭ ‬دیگر‭ ‬موفق‭ ‬بوده‭ ‬است،‭ ‬چرا‭ ‬دیدگاه‌های‭ ‬افراطی‭ ‬توانسته‭ ‬است‭ ‬پیروانی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬ارتقا‭ ‬و‭ ‬اجرای‭ ‬اسلام‭ ‬میانه‌رو‭ ‬و‭ ‬غیر‭ ‬خشن‭ ‬معروف‭ ‬بودند‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬جلب‭ ‬کند؟‭ ‬عواملی‭ ‬زیادی‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬پدیده‭ ‬کمک‭ ‬کرده‭ ‬است‭.‬

وعده‭ ‬رفاه‭ ‬و‭ ‬داشتن‭ ‬احساس‭ ‬هدفمندی‭ ‬و‭ ‬تعلق‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬موضوعات‭ ‬اساسی‭ ‬استخدام‭ ‬تروریستان‭ ‬در‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬است‭. ‬تجربه‭ ‬خصومت‭ ‬و‭ ‬تبعیض،‭ ‬عدم‭ ‬حضور‭ ‬فامیل‌شان‭ ‬و‭ ‬احساس‭ ‬مصئونیت‭ ‬در‭ ‬جامعه‭ ‬تبدیل‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬مشکل‭ ‬برای‭ ‬کارگران‭ ‬مهاجر‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬در‭ ‬روسیه‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬آن‌ها‭ ‬را‭ ‬هدف‭ ‬جلب‭ ‬و‭ ‬جذب‭ ‬تروریستان‭ ‬قرار‭ ‬داده‭ ‬است‭.‬

عامل‭ ‬دیگری‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬استخدام‭ ‬تروریستان‭ ‬در‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬کمک‭ ‬کرده‭ ‬نداشتن‭ ‬علم‭ ‬و‭ ‬آگاهی‭ ‬کافی‭ ‬از‭ ‬اسلام‭ ‬است،‭ ‬حقیقتی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬نظرسنجی‌های‭ ‬اخیر‭ ‬معلوم‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬حالی‭ ‬که‭ ‬دولت‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬اتحاد‭ ‬جماهیر‭ ‬شوروی‭ ‬دین‭ ‬را‭ ‬سرکوب‭ ‬می‌کرد،‭ ‬مردم‭ ‬زیادی‭ ‬در‭ ‬سراسر‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬دین‭ ‬اسلام‭ ‬را‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬فروپاشی‭ ‬شوروی‭ ‬دوباره‭ ‬اختیار‭ ‬کرده‌اند‭.‬

صدها‭ ‬گروپ‭ ‬اسلامی‭ ‬در‭ ‬رسانه‭ ‬اجتماعی‭ ‬فعال‭ ‬هستند،‭ ‬اکثریت‭ ‬آن‌ها‭ ‬تحریفات‭ ‬افراط‌گرایان‭ ‬خشن‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬اسلام‭ ‬را‭ ‬بدون‭ ‬وابستگی‭ ‬به‭ ‬سازمان‌های‭ ‬تروریستی‭ ‬تبلیغ‭ ‬می‌کنند‭. ‬این‭ ‬گروپ‌ها‭ ‬از‭ ‬بسته‭ ‬شدن‭ ‬ذریعه‭ ‬مدیران‭ ‬سایت‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬فرار‭ ‬می‌کنند‭. ‬کمبود‭ ‬دانش‭ ‬دینی‭ ‬باعث‭ ‬شده‭ ‬که‭ ‬جوانان‭ ‬زیادی‭ ‬در‭ ‬معرض‭ ‬تبلیغات‭ ‬و‭ ‬تفسیرهای‭ ‬افراطی‭ ‬از‭ ‬دین‭ ‬قرار‭ ‬گیرند‭.‬

با‭ ‬این‭ ‬وجود‭ ‬فقر،‭ ‬مشکلات‭ ‬اجتماعی‭ ‬و‭ ‬عدم‭ ‬تحصیلات‭ ‬تنها‭ ‬دلایل‭ ‬نیستند‭. ‬استخدام‌کنندگان‭ ‬تروریست‭ ‬توانسته‌اند‭ ‬اشخاص‭ ‬باسواد‭ ‬و‭ ‬نسبتا‭ ‬ثروتمند‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬داخل‭ ‬حلقه‭ ‬خود‭ ‬بیاورند‭.‬

قرقیزستان

قرقیزستان‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬افراطی‌گری‭ ‬و‭ ‬استخدام‭ ‬تروریستان‭ ‬در‭ ‬فضای‭ ‬مجازی‭ ‬است‭. ‬داعش‭ ‬اکثریت‭ ‬اعضای‭ ‬قرقیز‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬انترنت‭ ‬استخدام‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬بر‭ ‬بیناد‭ ‬یک‭ ‬تحقیق‭ ‬اخیر‭ ‬که‭ ‬ذریعه‭ ‬سازمان‭ ‬تحقیقی‭ ‬زمینه‭ ‬مشترک‭ ‬در‭ ‬قرقیزستان‭ ‬انجام‭ ‬شده‭ ‬است،‭ ‬گروپ‌های‭ ‬افراطی‭ ‬و‭ ‬تروریستی‭ ‬ممنوع‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬وابستگی‭ ‬زیادی‭ ‬به‭ ‬جوانان‭ ‬در‭ ‬رسانه‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬جهت‭ ‬پخش‭ ‬تبلیغات‭ ‬دارند‭. ‬کانال‌های‭ ‬اولیه‭ ‬استخدام‭ ‬در‭ ‬قرقیزستان‭ ‬سایت‌های‭ ‬یوتیوب،‭ ‬فیس‌بوک،‭ ‬Odnoklassniki‭ ‬و‭ ‬V Kontakte‭ ‬بوده‌اند‭.‬

تحلیلگران‭ ‬قرقیز‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬باورند‭ ‬که‭ ‬بستن‭ ‬ویب‌سایت‌های‭ ‬سازمان‌های‭ ‬تروریستی‭ ‬که‭ ‬شیوه‭ ‬اصلی‭ ‬برای‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬افراط‌گرایی‭ ‬آنلاین‭ ‬است‭ ‬می‌تواند‭ ‬به‌طور‭ ‬موقت‭ ‬باعث‭ ‬آوردن‭ ‬آرامش‭ ‬شود‭ ‬اما‭ ‬پیام‌ها‭ ‬می‌توانند‭ ‬از‭ ‬طریقی‭ ‬دیگر‭ ‬دوباره‭ ‬وارد‭ ‬ویب‌سایت‌ها‭ ‬شوند‭. ‬مسدود‭ ‬کردن‭ ‬معلومات‭ ‬آنلاین‭ ‬می‌تواند‭ ‬تروریستان‭ ‬را‭ ‬وادار‭ ‬کند‭ ‬تا‭ ‬تبلیغات‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬–‭ ‬ویب‌سایت‌های‭ ‬محرم‭ ‬که‭ ‬روی‭ ‬یک‭ ‬سیستم‭ ‬رمزگذاری‭ ‬شده‭ ‬کار‭ ‬می‌کنند‭ ‬–‭ ‬مشهور‭ ‬به‭ ‬شبکه‭ ‬سیاه‭ (‬darknet‭) ‬انتقال‭ ‬دهند،‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬باعث‭ ‬می‌شود‭ ‬که‭ ‬ردیابی‭ ‬آن‭ ‬تقریبا‭ ‬غیرممکن‭ ‬گردد‭. ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬تبلیغات‭ ‬در‭ ‬رسانه‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬که‭ ‬سرور‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬خارج‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭ ‬دشوارتر‭ ‬است‭. ‬اشتراک‌کنندگان‭ ‬گردهمایی‭ ‬سال‭ ‬2017‭ ‬در‭ ‬بیشکک‭ ‬که‭ ‬مصمم‭ ‬به‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬افراط‌گرایی‭ ‬آنلاین‭ ‬هستند‭ ‬تاکید‭ ‬کردند‭ ‬که‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬شیوه‌های‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬افراطی‌گری‭ ‬و‭ ‬استخدام‭ ‬آنلاین‭ ‬ایجاد‭ ‬پروگرام‌های‭ ‬کمک‌رسانی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬بتواند‭ ‬نحوه‭ ‬تفکر‭ ‬بنیادی‭ ‬را‭ ‬آموزش‭ ‬داده‭ ‬و‭ ‬سطح‭ ‬آگاهی‭ ‬درباره‭ ‬نحوه‭ ‬تأثیرات‭ ‬معلومات‭ ‬آنلاین‭ ‬بالای‭ ‬عواطف‭ ‬را‭ ‬افزایش‭ ‬دهد‭.‬

عکس‌العمل‭ ‬رسمی‭ ‬به‭ ‬پیام‌رسانی‭ ‬و‭ ‬استخدام‭ ‬افراطیون‭ ‬شامل‭ ‬اجرای‭ ‬کمپاین‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬سوء‭ ‬تبلیغات‭ ‬و‭ ‬ایجاد‭ ‬همکاری‭ ‬میان‭ ‬ادارات‭ ‬دولتی‭ ‬با‭ ‬رهبران‭ ‬مذهبی‭ ‬در‭ ‬راستای‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬افراطی‌گری‭ ‬خشن‭ ‬در‭ ‬قرقیزستان‭ ‬است‭. ‬هیٍئت‭ ‬معنوی‭ ‬مسلمانان‭ ‬کشور‭ ‬به‭ ‬هدف‭ ‬پر‭ ‬کردن‭ ‬خلاء‭ ‬کمک‌رسانی‭ ‬و‭ ‬تحصیلی،‭ ‬نقش‭ ‬خود‭ ‬در‭ ‬آموزش‭ ‬مسلمانان‭ ‬پیرامون‭ ‬دین‭ ‬اسلام‭ ‬را‭ ‬برجسته‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬مطابق‭ ‬گفته‭ ‬مفتی‭ ‬اعلی‭ ‬قرقیزستان‭ ‬مکسبتیک‭ ‬کاجی‭ ‬توکتوموشیف‭ ‬این‭ ‬هیٍئت‭ ‬معنوی‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬800‭ ‬جلسه‭ ‬آموزشی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬2015‭ ‬و‭ ‬تقریبا‭ ‬6000‭ ‬جلسه‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬2017‭ ‬با‭ ‬هدف‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬افراط‌گرایی‭ ‬و‭ ‬دهشت‌افگنی‭ ‬برگزار‭ ‬کرده‭ ‬است‭.‬

قرقیزستان‭ ‬مرکز‭ ‬تحلیل‭ ‬امنیتی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬2017‭ ‬با‭ ‬هدف‭ ‬درک‭ ‬میزان‭ ‬تهدیدات‭ ‬واردشده‭ ‬از‭ ‬تبلیغات‭ ‬و‭ ‬استخدام‭ ‬آنلاین‭ ‬ایجاد‭ ‬کرد‭. ‬این‭ ‬مرکز‭ ‬تهدیدات‭ ‬امنیت‭ ‬سایبری‭ ‬به‭ ‬شمول‭ ‬تبلیغات‭ ‬آنلاین‭ ‬افراط‌گرایی‭ ‬را‭ ‬مورد‭ ‬تحقیق‭ ‬قرار‭ ‬می‌دهد‭. ‬این‭ ‬مرکز‭ ‬به‭ ‬کمیته‭ ‬تکنالوژی‭ ‬معلوماتی‭ ‬دولتی‭ ‬قرقیزستان‭ ‬کمک‭ ‬می‌کند‭ ‬تا‭ ‬اولین‭ ‬ستراتیژی‭ ‬امنیت‭ ‬سایبری‭ ‬کشور‭ ‬را‭ ‬که‭ ‬تا‭ ‬فعلا‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬اجرا‭ ‬هست‭ ‬را‭ ‬ایجاد‭ ‬کند‭. ‬نوشتن‭ ‬مسوده‭ ‬ستراتیژی‭ ‬سایبری‭ ‬قرقیزستان‭ ‬کمبود‭ ‬متخصصین‭ ‬تئوری‌پرداز‭ ‬و‭ ‬تخنیکی‭ ‬برای‭ ‬مقابله‭ ‬با‭ ‬محتویات‭ ‬دینی‭ ‬و‭ ‬چگونگی‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬تبلیغات‭ ‬انترنتی‭ ‬را‭ ‬واضح‭ ‬کرد‭.‬

تاجیکستان‭ ‬

تخمینا‭ ‬80‭ ‬فیصد‭ ‬تاجیکستانی‌هایی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬داعش‭ ‬پیوستند‭ ‬را‭ ‬مهاجران‭ ‬کارگر‭ ‬در‭ ‬روسیه‭ ‬تشکیل‭ ‬می‌دهند‭. ‬عواملی‭ ‬چون‭ ‬مشاغل‭ ‬با‭ ‬معاش‭ ‬کم،‭ ‬استرس‭ ‬روزانه،‭ ‬و‭ ‬ماحول‌های‭ ‬ناآشنای‭ ‬از‭ ‬لحاظ‭ ‬فرهنگی‭ ‬و‭ ‬لسانی‭ ‬بعضی‭ ‬از‭ ‬تاجیکستانی‌ها‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬معرض‭ ‬آسیب‭ ‬استخدام‭ ‬تروریستان‭ ‬قرار‭ ‬داد‭. ‬انترنت،‭ ‬تلیفون‭ ‬و‭ ‬اپلیکیشن‭ ‬واکی‭ ‬تاکی‭ ‬مانند‭ ‬زیلو‭ ‬به‭ ‬استخدام‌کنندگان‭ ‬تروریست‭ ‬در‭ ‬تاجیکستان‭ ‬کمک‭ ‬می‌کند‭.‬

تاجیکستان‭ ‬با‭ ‬داشتن‭ ‬نرخ‭ ‬بالای‭ ‬تولد‭ ‬و‭ ‬اضافه‭ ‬شدن‭ ‬حدود‭ ‬200000هزار‭ ‬نفر‭ ‬سالانه‭ ‬به‭ ‬بازار‭ ‬کار‭ ‬متکی‭ ‬به‭ ‬حواله‭ ‬پول‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬کارگران‭ ‬مهاجر‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬ویدیوهای‭ ‬تبلیغاتی‭ ‬نشانگر‭ ‬زندگی‭ ‬خوشبخت‭ ‬و‭ ‬امن‭ ‬در‭ “‬خلافت‭ ‬اسلامی‭”‬–‭ ‬در‭ ‬مقایسه‭ ‬با‭ ‬زندگی‭ ‬واقعی‭ ‬کارگران‭ ‬مهاجر‭ ‬در‭ ‬روسیه‭ ‬–‭ ‬بعضی‭ ‬از‭ ‬تاجیکستانی‌ها‭ ‬و‭ ‬فامیل‌هایشان‭ ‬را‭ ‬متقاعد‭ ‬به‭ ‬رفتن‭ ‬به‭ ‬سوریه‭ ‬کرد‭.‬

کشته‭ ‬شدن‭ ‬دو‭ ‬آمریکایی‭ ‬و‭ ‬دو‭ ‬اروپایی‭ ‬بایسکل‭ ‬سوار‭ ‬در‭ ‬نزدیکی‭ ‬شهر‭ ‬دوشنبه‭ ‬در‭ ‬ماه‭ ‬جولای‭ ‬2018‭ ‬که‭ ‬داعش‭ ‬مسئولیت‭ ‬این‭ ‬حمله‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬عهده‭ ‬گرفت،‭ ‬مقامات‭ ‬تاجیکستان‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬رشد‭ ‬دهشت‌افگنی‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬نگران‭ ‬ساخته‭ ‬است‭.‬

دولت‭ ‬تاجیکستان‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬دهشت‌افگنی‭ ‬و‭ ‬پیام‌رسانی‭ ‬خود‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬2015‭ ‬بدین‭ ‬سو‭ ‬تقویت‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬کشور‭ ‬قرارگاهی‭ ‬را‭ ‬تحت‭ ‬اداره‭ ‬لوی‭ ‬څارنوالی‭ ‬جهت‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬دهشت‌افگنی‭ ‬و‭ ‬افراط‌گرایی‭ ‬ایجاد‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬تمامی‭ ‬ادارات‭ ‬انفاذ‭ ‬قانون‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬دهشت‌افگنی‭ ‬مبارزه‭ ‬می‌کنند‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬قرارگاه‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شوند‭. ‬تاجیکستان‭ ‬ستراتیژی‭ ‬ملی‭ ‬خود‭ ‬برای‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬دهشت‌افگنی‭ ‬و‭ ‬افراط‌گرایی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬2016‭ ‬برای‭ ‬سال‌های‭ ‬2016-2020‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬مساعدت‭ ‬سازمان‭ ‬همکاری‭ ‬و‭ ‬امنیت‭ ‬اروپا‭ ‬تصویب‭ ‬کرد‭. ‬اهداف‭ ‬کشور‭ ‬برای‭ ‬درک‭ ‬و‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬عوامل‭ ‬کمک‌کننده‭ ‬به‭ ‬افراط‌گرایی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬ستراتیژی‭ ‬مشخص‭ ‬شده‭ ‬است‭.‬

تاجیکستان‭ ‬به‭ ‬روحانیون‭ ‬درباره‭ ‬تکنالوژی‭ ‬و‭ ‬انترنت‭ ‬آموزش‭ ‬داده‭ ‬و‭ ‬برایشان‭ ‬صفحات‭ ‬فیس‌بوک‭ ‬و‭ ‬Odnoklassniki‭ ‬می‌سازد‭ ‬تا‭ ‬بتوانند‭ ‬پیام‌هایی‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬ضد‭ ‬تبلیغات‭ ‬منفی‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬چالش‭ ‬کشیدن‭ ‬افراط‌گرایان‭ ‬مذهبی‭ ‬پخش‭ ‬کنند‭. ‬این‭ ‬قبیل‭ ‬جلسات‭ ‬آموزشی‭ ‬در‭ ‬همکاری‭ ‬با‭ ‬انستیتوت‭ ‬راپور‭ ‬جنگ‭ ‬و‭ ‬صلح‭ ‬در‭ ‬پنج‭ ‬ولایت‭ ‬تاجیکستان‭ ‬برگزار‭ ‬می‌شوند‭. ‬دولت‭ ‬برای‭ ‬آن‭ ‬عده‭ ‬اشخاصی‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬پیوستن‭ ‬به‭ ‬داعش‭ ‬اظهار‭ ‬پشیمانی‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬خواستار‭ ‬بازگشت‭ ‬به‭ ‬تاجیکستان‭ ‬هستند‭ ‬عفو‭ ‬اعلام‭ ‬کرد‭. ‬تا‭ ‬اکنون‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬100‭ ‬شهروند‭ ‬تاجیکستان‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬را‭ ‬کرده‌اند‭. ‬

ازبکستان

ازبکستان‭ ‬نیز‭ ‬با‭ ‬معضلات‭ ‬مشابه‭ ‬به‭ ‬قرقیزستان‭ ‬و‭ ‬تاجیکستان‭ ‬مواجه‭ ‬است‭ ‬–‭ ‬قشر‭ ‬جوان‭ ‬به‭ ‬شمول‭ ‬کارگران‭ ‬مهاجر‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬فشارهای‭ ‬اقتصادی،‭ ‬دانش‭ ‬کم‭ ‬از‭ ‬اسلام‭ ‬و‭ ‬مهارت‭ ‬بالای‭ ‬تکنالوژیکی‭ ‬تروریستان‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬بخش‌های‭ ‬آسیب‌پذیر‭ ‬جامعه‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شوند‭. ‬بر‭ ‬بنیاد‭ ‬راپور‌ها،‭ ‬رسانه‭ ‬اجتماعی‭ ‬روسی‭ ‬بنام‭ ‬Odnoklassniki‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬ابزار‭ ‬اصلی‭ ‬جلب‭ ‬و‭ ‬جذب‭ ‬ازبک‌ها‭ ‬ذریعه‭ ‬داعش‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬ازبکستان‭ ‬با‭ ‬داشتن‭ ‬137‭ ‬کیلومتر‭ ‬سرحد‭ ‬مشترک‭ ‬با‭ ‬افغانستان‭ ‬نگران‭ ‬آن‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬شهروندان‭ ‬مراجعت‌کننده‭ ‬از‭ ‬سوریه‭ ‬و‭ ‬عراق‭ ‬در‭ ‬افغانستان‭ ‬پنهان‌شده‭ ‬و‭ ‬سعی‭ ‬کنند‭ ‬تا‭ ‬ازبکستان‭ ‬و‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬راه‭ ‬دور‭ ‬بی‌ثبات‭ ‬کنند‭. ‬این‭ ‬تشویش‭ ‬در‭ ‬سراسر‭ ‬منطقه‭ ‬به‌طور‭ ‬مشترک‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭.‬

دولت‭ ‬ازبکستان‭ ‬مانند‭ ‬دیگر‭ ‬کشورها‭ ‬در‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬بالای‭ ‬آگاهی‌سازی‭ ‬عامه‭ ‬درباره‭ ‬تبلیغات‭ ‬آنلاین‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬رسانه‌ها،‭ ‬کتاب‭ ‬و‭ ‬پروگرام‌های‭ ‬تلویزیون‭ ‬تأکید‭ ‬دارد‭. ‬در‭ ‬سال‭ ‬2016‭ ‬وزارت‭ ‬تحصیلات‭ ‬عالی‭ ‬و‭ ‬متوسطه‭ ‬مسلکی‭ ‬ازبکستان‭ ‬افراط‌گرایی‭ ‬آنلاین‭ ‬را‭ ‬شامل‭ ‬دروس‭ ‬دانشگاه‌ها‭ ‬کرد،‭ ‬این‭ ‬درس‭ ‬جدید‭ ‬حاوی‭ ‬یک‭ ‬مضمون‭ ‬درسی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬تهدیدات‭ ‬انترنتی‭ ‬را‭ ‬مورد‭ ‬تحلیل‭ ‬قرار‭ ‬می‌دهد‭. ‬این‭ ‬مضمون‭ ‬همچنان‭ ‬دوسیه‌های‭ ‬عینی‭ ‬استخدام‭ ‬تروریستان‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬انترنت‭ ‬و‭ ‬داستان‌های‭ ‬واقعی‭ ‬قربانیان‭ ‬استخدام‭ ‬و‭ ‬سوء‭ ‬تفسیر‭ ‬قرآن‭ ‬را‭ ‬توضیح‭ ‬می‌دهد‭.‬

وزارت‭ ‬فرهنگ‭ ‬ازبکستان،‭ ‬سینمای‭ ‬ازبکستان،‭ ‬و‭ ‬رادیو‭ ‬و‭ ‬تلویزیون‭ ‬ملی‭ ‬برنامه‌ای‭ ‬جهت‭ ‬برجسته‌سازی‭ ‬سرگذشت‭ ‬واقعی‭ ‬شهروندان‭ ‬ازبک‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬داعش‭ ‬پیوسته‭ ‬بودند‭ ‬را‭ ‬به‌عنوان‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬طرح‭ ‬دولت‭ ‬برای‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬افراط‌گرایی‭ ‬و‭ ‬کمپاین‭ ‬معلوماتی‭ ‬جهت‭ ‬بی‌اعتبار‌سازی‭ ‬تروریستان‭ ‬ساخته‭ ‬است‭. ‬ازبکستان‭ ‬یک‭ ‬کانال‭ ‬مذهبی‭ ‬جدید‭ ‬انترنتی‭ ‬را‭ ‬بنام‭ ‬تلویزیون‭ ‬مسلمان‭ ‬با‭ ‬هدف‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬افراط‌گرایی‭ ‬در‭ ‬جون‭ ‬2018‭ ‬راه‌اندازی‭ ‬کرد‭. ‬برای‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬انزوا‌گرایی‭ ‬مخصوصا‭ ‬در‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬کشور،‭ ‬دولت‭ ‬سعی‭ ‬کرده‭ ‬است‭ ‬تا‭ ‬با‭ ‬ترویج‭ ‬نسخه‭ ‬معلوماتی‭ ‬از‭ ‬تساهل‭ ‬اسلامی،‭ ‬ریشه‌های‭ ‬مذهبی‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬را‭ ‬برجسته‌تر‭ ‬کند‭.‬

ازبکستان‭ ‬در‭ ‬مراحل‭ ‬ابتدایی‭ ‬انکشاف‭ ‬قوانینی‭ ‬که‭ ‬بتوانند‭ ‬به‭ ‬تهدیدات‭ ‬امنیت‭ ‬سایبری‭ ‬رسیدگی‭ ‬کنند‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭. ‬ستراتیژی‭ ‬بهبود‭ ‬امنیت‭ ‬معلوماتی‭ ‬با‭ ‬تمرکز‭ ‬بالای‭ ‬مبارزه‭ ‬علیه‭ ‬تهدیدات‭ ‬و‭ ‬کاهش‭ ‬خطر‭ ‬اقدامات‭ ‬تهاجمی‭ ‬انترنتی‭ ‬علیه‭ ‬کشور‭ ‬در‭ ‬جریان‭ ‬است‭. ‬مقامات‭ ‬ازبک‭ ‬همکاری‭ ‬خویش‭ ‬با‭ ‬کشورهای‭ ‬همسایه‭ ‬در‭ ‬راستای‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬تبلیغات‭ ‬تروریستان‭ ‬در‭ ‬فضای‭ ‬مجازی‭ ‬انترنت‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬مساعی‭ ‬داخلی‭ ‬برای‭ ‬پیدا‭ ‬کردن‭ ‬راه‌های‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬تبلیغات‭ ‬آنلاین‭ ‬افراط‌گرایان‭ ‬اولویت‌بندی‭ ‬می‌کند‭.‬

ترکمنستان

به‭ ‬گفته‭ ‬گروپ‭ ‬بین‌المللی‭ ‬بحران‭ (‬ICG‭)‬،‭ ‬ترکمن‌ها‭ ‬نسبتا‭ ‬تعداد‭ ‬کمی‭ ‬از‭ ‬سربازان‭ ‬داعش‭ ‬را‭ ‬تشکیل‭ ‬می‌دهند‭. ‬گروپ‭ ‬بین‌المللی‭ ‬بحران‭ ‬اعتقاد‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬تعداد‭ ‬کم‭ ‬سربازان‭ ‬ترکمنستانی‭ ‬در‭ ‬داعش‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬پوشش‭ ‬نسبتا‭ ‬ضعیف‭ ‬انترنت‭ ‬در‭ ‬ترکمنستان‭ ‬است‭. ‬جذب‭ ‬کارگران‭ ‬ترکمنستانی‭ ‬مهاجر‭ ‬ساکن‭ ‬در‭ ‬ترکیه‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬کانال‌های‭ ‬اصلی‭ ‬جذب‭ ‬قوا‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬استخدام‌کنندگان‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬پول،‭ ‬ترکمنستانی‌ها‭ ‬را‭ ‬فریب‭ ‬داده‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬در‭ ‬بعضی‭ ‬موارد‭ ‬کارگران‭ ‬غیرقانونی‭ ‬را‭ ‬تهدید‭ ‬به‭ ‬اخراج‭ ‬از‭ ‬کشور‭ ‬کرده‌اند‭.‬

مقامات‭ ‬ترکمنستان‭ ‬ورکشاپ‌ها‭ ‬و‭ ‬جلساتی‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬دولت‌های‭ ‬منطقه‭ ‬و‭ ‬سازمان‌های‭ ‬بین‌المللی‭ ‬دایر‭ ‬کرده‭ ‬است‭ ‬تا‭ ‬بهترین‭ ‬روش‭ ‬امنیت‭ ‬سایبری‭ ‬و‭ ‬چگونگی‭ ‬توقف‭ ‬استخدام‭ ‬تروریستان‭ ‬در‭ ‬انترنت‭ ‬را‭ ‬جستجو‭ ‬و‭ ‬اختیار‭ ‬کند‭. ‬با‭ ‬آن‭ ‬وجود،‭ ‬ترکمنستان‭ ‬تا‭ ‬به‭ ‬حال‭ ‬پالیسی‭ ‬امنیت‭ ‬سایبری‭ ‬یا‭ ‬عملیات‭ ‬معلوماتی‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬رسیدگی‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬مشکل‭ ‬انکشاف‭ ‬نداده‭ ‬است‭.‬

قزاقستان

به‭ ‬گفته‭ ‬رسانه‌های‭ ‬قزاقستان،‭ ‬داعش،‭ ‬قزاق‌ها‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬مناطق‭ ‬فقیرنشین‭ ‬مانند‭ ‬ولایات‭ ‬آق‭ ‬تپه‭ ‬،‭ ‬قزاقستان‭ ‬شرقی‭ ‬و‭ ‬قراغندی‭ ‬جذب‭ ‬کرده‭ ‬است‭.‬

گلزات‭ ‬بیلیووا‭ ‬کارشناس‭ ‬امور‭ ‬دینی‭ ‬قزاق‭ ‬متذکر‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬اکثریت‭ ‬این‭ ‬استخدام‌ها‭ ‬در‭ ‬شبکه‌هایی‭ ‬که‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬کنترول‭ ‬آستانه‭ ‬بوده‭ ‬اتفاق‭ ‬افتاده‭ ‬است‭. ‬به‭ ‬گفته‭ ‬وی‭ “‬بر‭ ‬بنیاد‭ ‬راپور‭ ‬رسانه‌ها‭ ‬و‭ ‬شهادت‭ ‬قربانیان،‭ ‬اکثریت‭ ‬استخدام‌ها‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬شبکه‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬خارجی‭ ‬مانند‭ ‬فیس‌بوک،‭ ‬
V Kontakte،‭ ‬توییتر‭ ‬و‭ ‬یوتیوب‭ ‬صورت‭ ‬می‌گیرند‭.”‬

دولت‭ ‬قزاقستان‭ ‬هزاران‭ ‬صفحه‭ ‬مطالب‭ ‬انترنتی‭ ‬که‭ ‬حاوی‭ ‬معلومات‭ ‬ترغیب‭ ‬به‭ ‬دهشت‌افگنی،‭ ‬افراط‌گرایی‭ ‬و‭ ‬انتحاری‭ ‬بودند‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬فضای‭ ‬مجازی‭ ‬حذف‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬مقامات‭ ‬قزاق‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬افراط‌گرایی‭ ‬در‭ ‬بین‭ ‬جوانان‭ ‬اظهار‭ ‬تشویش‭ ‬کرده‭ ‬چرا‭ ‬که‭ ‬آن‌ها‭ ‬در‭ ‬انترنت‭ ‬در‭ ‬جستجوی‭ ‬کورس‌های‭ ‬آموزشی‭ ‬مذهبی‭ ‬هستند‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬عوض‭ ‬از‭ ‬مسیر‭ ‬منحرف‌شده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬معرض‭ ‬سایت‌های‭ ‬تبلیغاتی‭ ‬و‭ ‬استخدامی‭ ‬قرار‭ ‬می‌گیرند‭. ‬آن‌ها‭ ‬به‭ ‬تماس‭ ‬با‭ ‬جوانان‭ ‬و‭ ‬والدین‭ ‬آن‌ها‭ ‬ادامه‭ ‬داده‭ ‬و‭ ‬سعی‭ ‬می‌کنند‭ ‬تا‭ ‬آن‌ها‭ ‬را‭ ‬به‌طرف‭ ‬یک‭ ‬دیدگاه‭ ‬معقول‭ ‬دینی‭ ‬سوق‭ ‬دهند‭.‬

قزاقستان‭ ‬سیستم‭ ‬دفاع‭ ‬سایبری‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬تقویت‭ ‬کرده‭ ‬تا‭ ‬به‭ ‬نسل‭ ‬جدیدی‭ ‬از‭ ‬تهدیدات‭ ‬که‭ ‬شامل‭ ‬استخدام‭ ‬انترنتی‭ ‬می‌شود،‭ ‬رسیدگی‭ ‬کرده‭ ‬باشد‭. ‬دولت‭ ‬قزاقستان‭ ‬و‭ ‬کمیته‭ ‬امنیت‭ ‬ملی‭ ‬که‭ ‬اداره‭ ‬مرکزی‭ ‬استخبارات‭ ‬است‭ ‬در‭ ‬پرتو‭ ‬هدایات‭ ‬رئیس‌جمهور‭ ‬قزاقستان‭ ‬نور‭ ‬سلطان‭ ‬نظربایف‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬ساخت‭ ‬پوشش‭ ‬سایبری‭ ‬است،‭ ‬این‭ ‬پوشش‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬برنامه‭ ‬دولت‭ ‬برای‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬دهشت‌افگنی‭ ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬2017-2020‭ ‬است‭.‬

به‭ ‬گفته‭ ‬بیبت‭ ‬آتمکلوف‭ ‬وزیر‭ ‬دفاع‭ ‬و‭ ‬صنعت‭ ‬هوافضا،‭ ‬پوشش‭ ‬سایبری‭ ‬یک‭ ‬سلسله‭ ‬از‭ ‬تدابیر‭ ‬سازمانی،‭ ‬حقوقی‭ ‬و‭ ‬تخنیکی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬حفاظت‭ ‬از‭ ‬زیربناهای‭ ‬دولتی،‭ ‬ترویج‭ ‬آموزش‭ ‬امنیت‭ ‬معلوماتی،‭ ‬و‭ ‬تحقیق‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬حوادث‭ ‬کمپیوتری‭ ‬کمک‭ ‬می‌کند‭. ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬تاثیرات‭ ‬میان‭ ‬سکتوری‭ ‬تهدیدات‭ ‬سایبری،‭ ‬انتظار‭ ‬می‌رود‭ ‬تا‭ ‬همکاری‭ ‬میان‭ ‬ادارات‭ ‬مختلف‭ ‬دولتی‭ ‬در‭ ‬قزاقستان‭ ‬برای‭ ‬تضمین‭ ‬امنیت‭ ‬سایبری‭ ‬تقویت‭ ‬شود‭.‬

مقامات‭ ‬قزاق‭ ‬برای‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬پوشش‭ ‬برای‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬استخدام‭ ‬تروریستان‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬بردن‭ ‬مفکوره‌های‭ ‬افراطی‭ ‬پلان‌گذاری‭ ‬می‌کنند‭. ‬دولت‭ ‬یرگوژن‭ ‬معین‭ ‬کمیته‭ ‬امنیت‭ ‬ملی‭ ‬تأکید‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬وقوع‭ ‬یک‭ ‬کمپاین‭ ‬بزرگ‭ ‬معلومات‭ ‬تروریستی،‭ ‬این‭ ‬کمیته‭ ‬می‌تواند‭ ‬دسترسی‭ ‬به‭ ‬انترنت‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬بخشی‌هایی‭ ‬از‭ ‬کشور‭ ‬محدود‭ ‬کند‭. ‬یرگوژن‭ ‬گفت،‭ ‬البته‭ ‬این‭ ‬اقدام‭ ‬صرفا‭ ‬برای‭ ‬حالات‭ ‬حاد‭ ‬استفاده‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭.‬

دولت‭ ‬قزاقستان‭ ‬می‌داند‭ ‬که‭ ‬سانسور‭ ‬راه‌حل‭ ‬مشکلات‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬افراط‌گرایی‭ ‬و‭ ‬جلب‭ ‬و‭ ‬جذب‭ ‬آن‌ها‭ ‬نیست‭. ‬قزاقستان‭ ‬یک‭ ‬کورس‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬2009‭ ‬برای‭ ‬نوجوانان‭ ‬بنام‭ ‬مبانی‭ ‬مطالعات‭ ‬دینی‭ ‬با‭ ‬تاکید‭ ‬بر‭ ‬اهمیت‭ ‬آگاهی‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬دین‭ ‬و‭ ‬سکولاریسم‭ ‬معرفی‭ ‬کرد‭. ‬این‭ ‬کورس‭ ‬هیچ‌یک‭ ‬از‭ ‬ادیان‭ ‬را‭ ‬ترویج‭ ‬نکرده‭ ‬بلکه‭ “‬به‭ ‬متعلمین‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬معنای‭ ‬دین،‭ ‬تاریخچه،‭ ‬و‭ ‬شکل‌گیری‭ ‬ارزش‌های‭ ‬معنوی‭ ‬و‭ ‬اخلاقی‭ ‬به‌طور‭ ‬سیستماتیک‭ ‬تعلیم‭ ‬می‌دهد‭.” ‬در‭ ‬عین‭ ‬زمان‭ ‬کمیته‭ ‬امور‭ ‬دینی‭ ‬قزاقستان‭ ‬و‭ ‬کانگرس‭ ‬دانشمندان‭ ‬دینی‭ ‬در‭ ‬بهبود‭ ‬سطح‭ ‬سواد‭ ‬و‭ ‬دانش‭ ‬استادان‭ ‬دینی‭ ‬دخیل‭ ‬است‭.‬

مسیر‭ ‬پیش‭ ‬رو

به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬که‭ ‬آموزش‭ ‬مردم‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬اسلام‭ ‬و‭ ‬سوء‭ ‬تفسیرهای‭ ‬افراطی‭ ‬در‭ ‬مقایسه‭ ‬به‭ ‬دیگر‭ ‬مساعی‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬تبلیغات‭ ‬منفی،‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مشکلات‭ ‬مشترک‭ ‬در‭ ‬تمامی‭ ‬کشورهای‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬باشد‭. ‬بر‭ ‬علاوه،‭ ‬به‭ ‬وجود‭ ‬آمدن‭ ‬قوانین‭ ‬امنیت‭ ‬سایبری‭ ‬در‭ ‬بعضی‭ ‬از‭ ‬کشورهای‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬که‭ ‬منجر‭ ‬به‭ ‬کاهش‭ ‬خطرات‭ ‬استخدام‭ ‬ذریعه‭ ‬سازمان‌های‭ ‬تروریستی‭ ‬و‭ ‬همچنان‭ ‬حمله‭ ‬به‭ ‬آیدیالوجی‭ ‬افراطی‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭ ‬یک‭ ‬پیشرفت‭ ‬نسبتا‭ ‬جدید‭ ‬به‭ ‬حساب‭ ‬می‌رود‭.‬

کشورهای‭ ‬منطقه‭ ‬فعلا‭ ‬در‭ ‬آغاز‭ ‬راه‭ ‬روند‭ ‬رسیدگی‭ ‬به‭ ‬تهدیدات‭ ‬سایبری‭ ‬قرار‭ ‬دارند‭. ‬این‭ ‬پروگرام‌ها‭ ‬برای‭ ‬رسیدن‭ ‬به‭ ‬درجه‭ ‬اکمال‭ ‬به‭ ‬وقت‭ ‬ضرورت‭ ‬دارند‭ ‬تا‭ ‬بتوانند‭ ‬از‭ ‬گسترش‭ ‬مفکوره‌های‭ ‬افراطی،‭ ‬پیام‌رسانی‭ ‬و‭ ‬استخدام‭ ‬جلوگیری‭ ‬کند‭.‬

انترنت‭ ‬منحیث‭ ‬سامانی‭ ‬برای‭ ‬افراط‌گرایی‭ ‬و‭ ‬استخدام‭ ‬تروریستان‭ ‬بکار‭ ‬رفته‭ ‬است،‭ ‬اما‭ ‬این‭ ‬دلیل‭ ‬اصلی‭ ‬تصمیم‭ ‬صدها‭ ‬تن‭ ‬انسان‭ ‬عادی‭ ‬از‭ ‬کشورهای‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬نیست‭ ‬که‭ ‬تروریست‭ ‬شوند‭. ‬کارشناسان‭ ‬زیادی‭ ‬در‭ ‬منطقه‭ ‬تأکید‭ ‬دارند‭ ‬که‭ ‬بهبود‭ ‬اقتصادی‭ ‬در‭ ‬منطقه‭ ‬باعث‭ ‬کاهش‭ ‬میزان‭ ‬استخدام‭ ‬تروریستان‭ ‬خواهند‭ ‬شد‭.‬

در‭ ‬حالی‭ ‬که‭ ‬فقر‭ ‬به‭ ‬تنهایی‭ ‬برای‭ ‬افراطی‭ ‬شدن‭ ‬یک‭ ‬شخص‭ ‬کافی‭ ‬نیست،‭ ‬اما‭ ‬بعضا‭ ‬نقش‭ ‬مستقیم‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬رفتن‭ ‬اتباع‭ ‬کشورهای‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬به‭ ‬جنگ‭ ‬سوریه،‭ ‬عراق‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬افغانستان‭ ‬داشته‭ ‬است‭. ‬راپور‌ها‭ ‬و‭ ‬داستان‌های‭ ‬متعددی‭ ‬از‭ ‬منطقه‭ ‬حکایت‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬افراطی‭ ‬شدن‭ ‬آنلاین‭ ‬کارگران‭ ‬آسیای‭ ‬میانه‭ ‬در‭ ‬روسیه‭ ‬و‭ ‬مکان‌های‭ ‬دیگر‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬علت‭ ‬بوده‭ ‬که‭ ‬اشخاص‭ ‬برای‭ ‬پیدا‭ ‬کردن‭ ‬یک‭ ‬زندگی‭ ‬بهتر‭ ‬خانه‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬ترک‭ ‬کرده‌اند‭.‬

جلب‭ ‬و‭ ‬جذب‭ ‬آنلاین‭ ‬جنگجویان‭ ‬خارجی‭ ‬ذریعه‭ ‬سازمان‌های‭ ‬افراط‌گرا‭ ‬یک‭ ‬مشکل‭ ‬جهانی‭ ‬است‭. ‬بهترین‭ ‬شیوه‭ ‬حل‭ ‬این‭ ‬مشکل‭ ‬همکاری‭ ‬یک‭ ‬ائتلاف‭ ‬چندملیتی‭ ‬همفکر‭ ‬است‭.‬‭